Poezja matematyczna – definicja, przykłady, twórczość

Czym jest poezja matematyczna?

Poezja matematyczna to wiersze, które korzystają z pojęć, specyficznego słownictwa i koncepcji zaczerpniętych z matematyki.

W miejscu, gdzie wieloznaczność liryki spotyka się z precyzją matematyki, mogą powstawać rzeczy zaskakująco ciekawe. Tworząc wiersze najczęściej wykorzystuję jednak inną cechę tej nauki – to, że jest dyscypliną zasadniczo abstrakcyjną. Jakkolwiek bliskie i życiowe jest pojęcie np. liczby, to w swej istocie, w czystej postaci, należy ono do świata pojęć i wyobraźni. To właśnie konfrontacja abstrakcji z rzeczywistością stanowi bardzo często oś moich wierszy matematycznych i może być źródłem humoru.

Tworząc takie wiersze zwracam także uwagę na logikę, przewrotność i konflikt bądź paradoks. W moim ujęciu tematyka matematyczna najczęściej nie jest przedmiotem wykładu, lecz językiem, za pomocą którego można powiedzieć coś o świecie i człowieku.

Przykładowe wiersze matematyczne

Tworząc poezję matematyczną sięgam po pojęcia abstrakcyjne i traktuję je jakby były materialne („Paczka liczb”). Czasem wykorzystuję motyw matematyczny by wprowadzić odpowiednią osnowę, dać kontekst dla puenty („Oferta pracy„), czasem posługuję się właściwościami matematycznymi obiektów („Podróż za granicę„).

Uważam, że poezja matematyczna bardzo dobrze sprawdza się w miniaturach. Poniżej prezentuję trzy ulubione przykłady. Każdy z nich nawiązuje do ścisłych pojęć w inny sposób: wiersz „O nieszczęśliwej miłości” wykorzystuje metaforę wektorów do opowiedzenia o emocjach, „46 błędów” wprowadza zaskakujące numerowanie, natomiast „Wiosna” wprowadza abstrakcje do rzeczywistości.

Pomimo, że ideą poezji matematycznej jest operowanie „fachowym” słownictwem, wiele wierszy może być zrozumianych bez specjalistycznego przygotowania.

Więcej wierszy matematycznych można znaleźć w moich tomikach „Atrakcja abstrakcji” oraz „Wierszoprzestrzenie„.

Jak powstają wiersze matematyczne?

Każdy twórca ma na pewno sobie właściwe sposoby, ja zazwyczaj rozpoczynam pisanie wiersza od odręcznego zapisania szeregu pojęć matematycznych i filozoficznych, trochę na zasadzie „burzy mózgów” – nie zastanawiam się, czy wymyślone frazy są ściśle powiązane, czy w ogóle mają sens. Potem rozmyślam na temat poszczególnych pojęć, zastanawiając się, czy któreś odpowiada mi szczególnie, czy może być nośnikiem koncepcji, którą chciałbym przedstawić.

Czasami na etapie przygotowania od razu przychodzi mi do głowy puenta. Tym sposobem wiersz piszę niejako od końca. Jednak często zanurzam się w świecie utworu i piszę konsekwentnie wers po wersie, bywa, że zostawiając luki, gdy myśli wyprzedzają piszącą rękę.

Z pewnością pomaga mi wykształcenie ścisłe i doświadczenie naukowo-techniczne (o mnie), ale jestem przekonany, że chętne osoby mogą tworzyć wiersze matematyczne bazując na wiedzy szkolnej lub literaturze popularnonaukowej. W tej dziedzinie, jako inspirację, szczególnie mogę polecić dwie przystępne książki: „Matematyka: 50 idei…” oraz „Fascynująca matematyka„. Jestem przy tym przekonany, że to nie poziom matematycznego zaawansowania jest ważny, a pomysł, wyobraźnia i poczucie humoru.